A partir das valoracións e opinións de 17 expertos e expertas do Campus Crea e da Cátedra de Feminismos 4.0 Depo-UVigo, docentes das facultades de Comunicación e Deseño traballaron no desenvolvemento dun avatar virtual con perspectiva feminista, o que acabou dando lugar á creación de Alicia e á publicación de contidos protagonizados por esta figura nas redes sociais. Desenvolvido ao abeiro da convocatoria de axudas á investigación desta cátedra promovida pola Deputación de Pontevedra e a Universidade de Vigo, trátase dun proxecto realizado polos investigadores Javier Abuín, Diana Ramahí e Patricia Dopico. O seu obxectivo, explican, era “definir unha proposta visual e conceptual” que afastase a creación deste avatar con ferramentas de intelixencia artificial xerativa “dos canons hipersexualizados habituais na cultura dixital”, así como analizar tamén se os avatares virtuais están contribuíndo á consolidación de estereotipos de xénero.
Baixo o título de Avatares virtuais con perspectiva feminista: alternativas á hipersexualización na cultura dixital desde Pontevedra, esta investigación centrouse en primeiro termo en “documentar os riscos que a hipersexualización e os nesgos de xénero dos avatares xerados con IA supoñen para a sociedade”, a través dunha revisión dos estudos científicos sobre avatares virtuais. Estes, sinala Abuín, indican que “estes novos actores dixitais están a consolidar estereotipos de xénero e dinámicas de hipersexualización, probablemente alimentadas por bases de datos e modelos de IA saturadas de imaxes femininas sexualizadas”.
Os efectos e as aplicacións de tecnoloxías como a intelixencia artificial ou a aprendizaxe automática na investigación e na práctica artística son uns dos focos de análise da rede de investigación Artistic Intelligence. Responsiveness, accessibility, responsibility, equity (ARTinRARE). Financiada polo programa COST da Unión Europea, esta rede reúne este xoves e venres 53 investigadoras e investigadores de 20 países no campus de Pontevedra e centra o seu traballo en conectar a investigación artística baseada na práctica con outras culturas investigadoras, a xestión de datos ou as novas ferramentas tecnolóxicas. Liderada polo Instituto de Investigación en Arte, Deseño e Sociedade (i2ADS) da Universidade do Porto, esta rede ten entre as integrantes do seu comité de xestión á profesora da UVigo Holga Méndez, coordinadora do encontro que se desenvolve na Facultade de Belas Artes e na Vicerreitoría do campus.
Belas Artes acollía na mañá deste xoves a apertura desta segunda xuntanza xeral de ARTinRARE, un proxecto que conta coa participación de máis de 200 artistas e investigadores nos seus diferentes grupos de traballo. O seu punto de partida é o concepto de artística intelixencia, termo que fai referencia “á capacidade colectiva da investigación artística baseada na práctica para xerar impacto e valor máis aló dos resultados singulares e específicos dun proxecto individual”, como sinala Méndez. A idea, engade, é que esta iniciativa permita ir máis aló das investigacións e prácticas artísticas individuais para “facer visibles diferentes modos de proceder”, contribuíndo á súa conexión con “todas as formas de produción de coñecemento”. A través dunha análise interdisciplinaria, engade, “esta acción coordina a aplicación de novas técnicas computacionais, como a aprendizaxe automática e a intelixencia artificial, á investigación baseada na práctica en todas as artes”.
Organizada polo Concello de Pontevedra e a Facultade de Belas Artes, a exposición Do final e do comezo reúne desde este venres as creacións que 25 novos tituladas e titulados deste centro desenvolveron como parte dos seus traballos de fin de grao (TFG). As obras de 21 egresadas e catro egresados foron seleccionadas para unha mostra que busca achegar á cidadanía o proceso de “construción e reconstrución” como artistas que implicaron os seus anos de formación na facultade, á vez que reúne un conxunto de pezas que representen as múltiples disciplinas coas que o alumnado traballa ao longo da carreira. Coa artista e docente Basilisa Fiestras como comisaria e coordinada por VacioCero Servicios Culturales, esta exposición poderá visitarse ata o 11 de xaneiro e verase complementada con visitas guiadas e talleres dirixidos a un público familiar.
Inaugurada na tarde deste venres, coa participación do concelleiro de Cultura, Demetrio Gómez, e a secretaria académica da facultade, Carmen Hermo, Do final e do comezo “reúne unha selección de proxectos artísticos que presentan e condensan o traballo de catro anos de formación” e que simbolizan tamén a “construción dunha nova etapa”, como sinala a súa comisaria. Coordinada por Basilisa Fiestras, María Gar e Alexandra R. Rey, esta exposición pon o foco en como “ao longo dos seus anos de formación, ao alumnado achégase ao mundo da arte como un espazo de posibilidade, de acertos e erros, de construción e reconstrución”. Un proceso no que, salienta, tratan fundamentalmente de dar resposta, nuns TFG que supoñen a súa primeira investigación artística, “á cuestión máis complexa”, a de “definirse como creadoras e creadores”. De aí que ese proceso de construción e reconstrución se faga presente na imaxe empregada para o cartel desta edición, unha fotografía de Rafa Fariña “que documenta a reconstrución do antigo cuartel de San Fernando para se converter na actual da facultade”.
Dar a coñecer unha serie de investigacións de diferentes ámbitos, que teñen na creatividade o seu nexo de unión, era o obxectivo da xornada promovida este venres polo Campus Crea, co apoio do Consello Social da UVigo, na Escola de Enxeñaría Forestal, onde dez estudantes de doutoramento deron a coñecer as súas liñas de traballo. Este encontro completouse co acto de entrega dos V Premios Crea, destinados a recoñecer estudos, publicacións e obras conectadas coas catro áreas do proxecto de especialización do campus de Pontevedra, que afondan nas conexións da creatividade coa arte, o deseño, a comunicación e a educación.
Promovidos co apoio da Deputación de Pontevedra, o premio correspondente á categoría dirixida ao persoal docente e investigador foi para o proxecto Retrato de familia, no que a artista e profesora de Belas Artes Mar Caldas reflexiona sobre a súa historia familiar para denunciar a violencia exercida pola ditadura franquista. Xurdido a partir da súa película 12 de maio de 1937, que toma o seu título da data na foi fusilado o seu avó materno e que Caldas presentaba recentemente en Cuba, este proxecto deu lugar a un conxunto de obras, reunidas a comezos deste 2025 nunha exposición que o Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC). Na modalidade dirixida o estudantado, o xurado decidiu premiar Letting the Painting Fall / Deixar a Pintura Caer, un proxecto expositivo que o estudante de doutoramento de Belas Artes Carlos Fer desenvolveu nunha estadía de investigación en Bruxelas e no que reflexiona sobre os modos de presentación da pintura, convertendo a gravidade nunha técnica pictórica.
- A arte téxtil conecta na Sala Manuel Moldes as obras de catro egresadas das universidades de Vigo e Minho
- O congreso internacional do Campus Crea acolle a presentación de 35 estudos que conectan a creatividade con múltiples disciplinas
- Artistas e investigadores trazan unha panorámica do presente e futuro da bioarte en España
- As conexións entre arte, natureza e ciencia centran un foro internacional