Preto de 450 docentes e investigadores de 95 institucións de ensino superior de 20 países reuníronse nos últimos días en Montevideo, con motivo do IV Congreso Latinoamericano de Investigación y Educación Superior Interdisciplinaria, dirixido a promover o intercambio de experiencias e proxectos baseados na combinación de diferentes áreas de coñecemento, como é o caso do programa de doutoramento do Campus Crea. De aí que a Universidade de Vigo fose unha tras tres institucións académicas españolas presentes no evento promovido pola Universidad de la República e no que a vicerreitora do campus de Pontevedra, Eva María Lantarón, e a directora de área do Campus de Especialización Crea, Ana Belén Fernández Souto, buscaban dar a coñecer o programa de doutoramento en Creatividade e Innovación Social e Sostible.
Creado en 2017, ao abeiro do proxecto de especialización do campus pontevedrés, este programa promove a realización de estudos que vinculen cando menos dous ámbitos de coñecemento diferentes, fomentando no desenvolvemento de investigacións interdisciplinares que conecten as áreas de innovación e sostibilidade dos recursos naturais; innovación en saúde; deseño e innovación social; innovación, sostibilidade e comunicación; innovación pedagóxica na profesionalización docente e gobernanza e innovación. De aí que Fernández Souto puña o foco na “oportunidade” que supuña estar presentes nun “congreso moi específico sobre interdisiciplinariedade e educación superior”, tendo en conta ademais que, se ben, “comezan a implantarse graos interdisciplinares”, existen menos experiencias no ámbito dos estudos de doutoramento, de tal xeito que se trata dun “programa bastante pioneiro, que espertou moito interese entre investigadores de diferentes países”, recoñece.
Investigadora do grupo dx5 da Facultade de Belas Artes, Antía Iglesias centrou a investigación que desenvolveu para a súa tese de doutoramento no traballo con tres especies de plantas exóticas e invasoras que poden atoparse na ribeira do Umia e coas que tratou de xerar papeis e tintas. A investigación que levou a cabo no Doutoramento en Creatividade e Innovación Social e Sostible implicaba unha combinación entre a a creación artística e a enxeñaría química e forestal e, ademais destes materiais, deu lugar tamén a un conxunto de obras que se deteñen nos propios procesos de traballo para a obtención destes papeis e pigmentos, reunidas nunha exposición na Fundación RAC. Baixo o título de Un bosque de malas hierbas, esta mostra presenta un conxunto de pezas que abranguen do gravado e o debuxo aos procesos dixitais e as instalacións e que, explica, “pretenden visualizar esa colaboración entre a arte e a ciencia, abordando, desde a hibridación de ambas linguaxes e metodoloxías, a cuestión do residuo vexetal de especies exóticas”.
“A exposición é un resultado máis da tese”, recoñece Iglesias, que o pasado venres defendía na sede desta fundación a investigación que desenvolveu baixo a dirección da profesora de Belas Artes Anne Heyvaert, comisaria desta exposición, e da directora da Escola de Enxeñaría Forestal, Ángeles Cancela. A contuación, inaugurábase tamén unha mostra que pode visitarse desde este luns e que se insire na colaboración entre a Fundación RAC e a Universidade de Vigo. A exposición pode contemplarse en horario de 18.00 a 21.00 horas e clausurase este sábado 20 cunha visita guiada pola artista, que buscou que nela se visen reflectidas as dúas dimensións da súa investigación, “tanto a parte de laboratorio como de taller”.
Xerar sinerxías entre o alumnado dos diferentes centros de formación artística superior de Galicia é o propósito da Residencia de Creadores e Creadores Emerxentes Interaccións artísticas en Galicia, que desde este martes reúne no Pazo de Mariñán, no muncipio coruñés de Bergondo, alumnado das facultades de Belas Artes e Deseño, dos conservatorios superiores de música da Coruña e Vigo e de diferentes escolas superiores de deseño. Coa pedra como eixe temático, o obxectivo destes encontros é que estudantes de diferentes ámbitos artísticos poidan traballar de forma conxunta e dar forma a proxectos creativos de carácter interdisciplinar. Promovida pola Real Academia Galega de Belas Artes (RAGBA) xunto coas diferentes institucións educativas participantes, coa colaboración da Deputación da Coruña, trátase da quinta edición desta residencia, na que a UVigo está representada por oito alumnas do campus pontevedrés.
“O interesante destes encontros é que vén xente do ámbito da música, do teatro, das artes plásticas en todas as facetas... A idea é que poidan traballar en común e que xurdan proxectos desas conexións”, sinala o profesor de Belas Artes Ignacio Barcia, que coordina a participación do alumnado do campus neste proxecto xunto con Román Corbato, da Facultade de Deseño, centro que se suma por primeira vez a esta iniciativa. Ao longo desta semana, as estudantes Mónica Lago, Alba Pino, Elena Ramírez, Jimena Rodríguez, Nerea Santiago, Cristina Souto, Sandra Barreiro e Ruth Vidal desenvolven neste pazo as propostas artísticas que idearon a partir do lema desta edición A pedra: tempo e materia. Coincidindo co feito de que a RAGBA dedica neste 2024 o Día das Artes Galegas ao escultor Francisco Asorey, avogouse porque a pedra fose o “eido de reflexión tránsito ou chegada dos procesos de creación” desta edición, na que participan, xunto ás facultades e conservatorios, as escolas superiores de deseño Pablo Picasso, Mestre Mateo, Ramón Falcón e Antonio Faílde, así como a Escola Superior de Arte Dramática (ESAD).
Valéndose de materiais de refugallo atopados en diferentes puntos de Pontevedra, o estudante de Belas Artes Manuel Balsas explora a expansión da pintura máis aló dos límites e técnicas tradicionais do cadro na exposición Romper, pintar, atopar, andar, que na tarde desta venres se inaugura no local da asociación Kentada. Co investigador predoutoral Carlos Fer como comisario, esta mostra abre tamén unha liña de colaboración entre a facultade e esta asociación creada por exalumnos e exalumnas de Belas Artes, que levará a estudantes de Belas Artes a defender neste espazo os seus traballo de fin de grao. Ese é precisamente o caso de Balsas, que nesta xornada presentaba o TFG do que saíron as obras que conforman esta exposición.
Conformada por unha escolma das pezas que Balsas desenvolveu para o seu proxecto académico, nesta mostra preséntanse un conxunto de obras nas “a pintura reinvéntase, pasando de ser unha técnica confinada a un soporte bidimensional a un acto que involucra obxectos e contronas, desafiando as percepcións convencionais”, segundo recolle o texto de presentación desta exposición. Como explica este alumno, trátase do resultado dun proceso no que buscou afondar nas posibilidades da pintura “como un fío condutor”, como un medio para conectar unha serie de obxectos que buscaba que “funcionasen como cor ou como formas" e cos que observar "os diálogos que puidesen xurdir entre a materia e a pintura”.
- A profesora Lola Dopico, membro fundadora da Academia da Moda Española
- Pontevedra acollerá en 2026 o principal congreso de investigación en comunicación de España
- O alumnado de Belas Artes proxecta o seu talento na Mostra de Cinema Periférico
- A profesora Susana Cendán constrúe na Cidade da Cultura “outra historia posible” da arte en Galicia