Deterse na produción artística en Galicia na década de 1980 e “contar a historia desde outra perspectiva, desde unha perspectiva feminista, que teña en conta as circunstancias políticas sociais dun contexto concreto”. Este é o propósito inicial, como sinala a profesora da Universidade de Vigo Susana Cendán, de Outras historias posibles, a exposición inaugurada este martes no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura e na que reúne as obras de seis artistas que “comezaron a despuntar” naquela década co obxectivo de “contar outra historia” da arte en Galicia “que complemente ás xa existentes”. Con esta docente das facultades de Belas Artes e Deseño como comisaria, a mostra percorre as traxectorias de seis mulleres con “propostas esteticamente dispares”, nacidas na década de 1950 e que non contaran “cunha exposición monográfica en condicións que lexitime a súa traxectoria”, subliña. Trátase da tamén profesora de Belas Artes Anne Heyvaert, das pintoras Ana García Pan, Blanca Silva, Tusi Sandoval e Laura Terré e da ceramista Emilia Guimeráns.
“Máis aló de ofrecer un listado de mulleres artistas baseado na recuperación de nomes, a exposición preséntase como unha guía que complemente o xa coñecido, nun enmallado social, político e artístico non sempre favorable”, engade Cendán das motivacións dunha exposición inaugurada este mediodía polo conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude da Xunta de Galicia, José López; o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; e a directora xerente da Fundación Cidade da Cultura, Ana Isabel Vázquez. “A historia que nos apece contar neste proxecto pasa por mostrar realidades que permaneceron ocultas, por propoñer significados descoñecidos sobre artistas reais e extraordinarias”, subliña a comisaria no texto de presentación desta mostra. Co obxectivo de proporcionar “unha visión integral” das súas traxectorias, Cendán buscou reunir un abano de obras o “suficientemente amplo e representativo” das seis protagonistas, nunha exposición que reúne en conxunto, máis dun cento de pintura, esculturas, xilografías e debuxos. Ao mesmo tempo, o seu propósito era tamén deterse en “aspectos que abarcan o cotián, o privado, o que comunmente se soe silenciar”. De feito, a exposición que poderá visitarse ata xaneiro de 2025 é resultado dun traballo de investigación, que se verá reflectido tamén na publicación dun catálogo, deseñado pola profesora de Deseño Patricia Dopico, con textos biográficos das seis artistas.
Como “un foro virtual de intercambio de ideas sobre os desafíos e oportunidades que emerxen no campo da comunicación na era dixital” presentan o grupo de investigación Sepcom e o grupo de innovación docente Dixitais, da Facultade de Comunicación, o congreso internacional que promoven os días 20 e 21 de xuño. Inserido tamén nas actividades da Cátedra Unesco Educación transformadora: ciencia, comunicación e sociedade, da Universidade de Vigo, este II Congreso Internacional de Comunicación en la Sociedad Digital terá como un dos seus eixes centrais “o problema da desinformación como un dos desafíos claves que deben afrontar as sociedades contemporáneas". Mais concretamente, este foro virtual porá o foco nas implicacións que poden ter neste eido as ferramentas de intelixencia artificial, que poden supor un, sinalan, “grave perigo”, pola súa capacidade de xerar informacións falsas “dificilmente distinguibles da realidade”, pero tamén “unha ferramenta de utilidade para combater este fenómeno”.
Dirixido por Alberto Dafonte e María Isabel Míguez, este congreso virtual foi impulsado por primeira vez o pasado ano, no marco das actividades do proxecto Narrativas digitales contra la desinformación verificación de datos y alfabetización en la sociedad digital. Centrado na problemática da desinformación, este primeira edición contou coa participación de máis dun centenar de relatores de 14 países, o que levou aos seus promotores a dar continuidade a esta iniciativa. Xa fóra do proxecto, esta segunda edición buscará, como apunta Dafonte, abordar “temáticas relacionadas coa comunicación na sociedade dixital máis diversas”, dentro das que prestarán especial énfase ás implicacións da intelixencia artificial neste eido. “No ámbito da comunicación en particular, está tendo uns efectos enormes, tanto a nivel de recepción por parte do público, como a nivel laboral, en empresas dos ámbitos do xornalismo, a publicidade ou deseño, que están a testar diferentes ferramentas”, engade o coordinador do grupo Dixitais.
Persoal directivo de preto de 250 televisións dunha trintena de países reúnese nestes días na cidade polaca de Poznan, na 40 edición da conferencia anual da Asociación Europea de Televisións Rexionais (Circom), que a finais de 2023 asinaba coa UVigo o convenio para a creación da primeira cátedra que promoven cunha universidade europea. Este acordo tiña como obxectivo central o desenvolvemento dun estudo sobre o nivel de adaptación das emisoras rexionais públicas ao proceso de transformación dixital, labor que están a levar a cabo investigadores e investigadoras da Facultade de Comunicación e cuxos primeiros resultados foron presentados este venres na segunda xornada deste evento. O director académico da Cátedra Circom-UVigo, Xosé Rúas, e a investigadora Talia Rodríguez foron os encargados de presentar o traballo de realización de enquisas e entrevistas a directivos e directivas de emisoras de diferentes países que se está a levar a cabo co obxectivo de coñecer o labor que realizan nos eidos da innovación e dixitalización.
Na segunda xornada desta conferencia os investigadores da UVigo presentaron os traballos realizados ata o de agora no marco dunha cátedra que xa deu lugar “a varias publicacións académicas en libros e revistas indexadas”, así como á participación “en varios congresos nacionais e internacionais”, como apunta Rúas. O director académico da cátedra encargouse de presentar as enquisas e entrevistas por videconferencia que están a levar a cabo para coñecer “como se adaptan á innovación e á contorna dixital” diferentes televisións integradas en Circom, asociación nas que están representadas, entre outras, a CRTVG e televisións corporacións autonómicas españolas.
No marco dos traballos para acadar a acreditación do Campus Crea, constituíronse dous comités consultivos que teñen como obxectivo prestar asesoramento no proceso de elaboración do plan estratéxico do proxecto de especialización e dos que forman parte tanto expertos e expertas de universidades de diferentes países, como representantes de institucións, entidades e colectivos profesionais. Combinando a asistencia presencial e virtual, estes órganos reuníronse este venres na Facultade de Comunicación, na que foi a primeira xuntanza tras a súa “reformulación en función dos novos obxectivos estratéxicos do Campus Crea, cun novo foco máis centrado nas titulacións que teñen unha relación máis directa coa creatividade”, como explica Ana Belén Fernández Souto, directora de área do Campus de Especialización Crea.
O proceso acometido para a “reformulación do plan estratéxico”, pondo o foco nas conexións da creatividade coa comunicación, o deseño, a arte e a educación, foi unha das cuestións abordadas nas reunións destes comités consultivos académico e socio-empresarial, así como do Consello Reitor. “Temos moita ilusión pola acreditación do Campus Crea, na que se leva traballando moito tempo e que pode supor unha mobilización importante de financiamento e de actividades, que van redundar en beneficio de todo o campus”, salientou o reitor da Universidade de Vigo, Manuel Reigosa, que presidiu estas tres xuntanzas. Nelas abordouse “o traballo que se fixo durante este ano” para a reformulación do plan estratéxico, xa que “na memoria que hai que facer constar que graos, mestrados e doutoramentos forman parte intrínseca do proxecto de especialización”, apuntou o reitor. Nas reunións abordouse tamén a normativa sobre os campus de especialización aprobada recentemente pola Xunta de Galicia, así como os traballos de preparación da documentación necesaria para que o proxecto poida someterse á avaliación da administración autonómica. Nese senso, a vicerreitora do campus, Eva María Lantarón, destacou “que estamos traballando ao cen por cen para ter todo o máis adiantado posible”, co obxectivo de contar cunha “memoria competitiva”, como subliñou o reitor, no momento no que se abra o prazo para presentar a solicitude de acreditación.
Tras exercer desde 2019 como decano comisario, no proceso de creación do centro, o profesor Marcos Dopico foi elixido este venres primeiro decano da Facultade de Deseño, nunha votación na que a candidatura que encabezaba recibiu o apoio dos sete representantes do persoal docente e investigador, persoal de administración e servizos e alumnado que integrarán a xunta do centro. Profesor titular do Departamento de Debuxo, Dopico Castro encabezaba a única candidatura que concorreu a este proceso electoral, que completan as docentes Cristina Varela, como videcana, e Patricia Dopico Rodríguez, como secretaria académica.
Coa posta en marcha, o pasado mes de setembro, do Grao en Deseño, iniciaba tamén a súa andaina, no edificio da Xunta en Benito Corbal, esta facultade, cuxa creación fora aprobada polo Goberno galego en 2022 e á que se adscribe tamén o Máster en Deseño e Dirección Creativa en Moda. O feito de tratarse dun centro de nova creación, lembra Dopico, provocou tamén que “o proceso de eleccións a decanato” fose tamén “algo máis longo”, xa que obrigou a impulsar tamén o procedemento de elección dos representantes do profesorado con vinculación non permanente, persoal de administración e servizos e alumnado que formarán parte da Xunta de Facultade. Sumados ao persoal docente con vinculación permanente, finalmente foron sete as persoas chamadas á votar nesta xornada e todas elas deron o seu apoio á candidatura encabezada por Dopico. “Cando se fixo todo o traballo de creación do centro e do novo grao, comprometémonos co proxecto”, recoñece respecto súa continuidade á fronte de Deseño, que ve “como unha maneira de devolver a confianza que puxo a Universidade en min para o proceso”. Non obstante, lembra, esta foi tamén “unha decisión consensuada” dun equipo do que destaca a súa coincidencia no referido “a cara onde queremos levar a facultade nestes primeiros pasos”.
A idea da arte múltiple constitúe o núcleo central da actividade que desde hai dúas décadas desenvolve o grupo de investigación dx5 (Digital & Graphic Art Research), da Facultade de Belas Artes, que ten abordado desde múltiples perspectivas a evolución vivida pola arte gráfica, caracterizada pola existencia “dunha matriz que xera múltiples” obras, como sinala a súa directora, Ana Soler. Esa evolución “cara unha gráfica de campo expandido” e, máis concretamente, o que acontece “cando esa matriz xa non xera estampas, senón elementos que invaden o espazo” constitúe o eixe do VIII Foro Internacional de Creación na Fronteira O múltiple que ocupa o espazo, un programa de actividades no que se insiren tres exposicións, intervencións no espazo público e un foro académico.
Coordinada polo grupo dx5 e promovida coa colaboración do Concello de Pontevedra e o financiamento da Universidade de Vigo e da Xunta de Galicia, a través das axudas a grupos de referencia competitiva, esta programación desenvolverase entre o mércores 8 e o venres 10 de maio en diferentes espazos da cidade. Por unha banda, a sede da Vicerreitoría acollerá o ciclo de conferencias deste VIII Foro Internacional de Creación na Fronteira, mentres que o Pazo da Cultura, a Sala Universitaria Profesor Manuel Moldes e a Fundación RAC inaugurarán neses días tres exposicións.
Promovida polo Campus Crea, co apoio da Deputación de Pontevedra e o Consello Social da Universidade de Vigo, este luns botou a andar a Semana da Creatividade 2024, un conxunto de actividades centradas nas diferentes liñas do Campus Crea e “que reflicten a realidade do proxecto de especialización, un dos motores que dan visibilidade ao campus de Pontevedra”. Deste xeito presentaba a vicerreitora Eva María Lantarón o programa de conferencias, seminarios e talleres, que entre este luns e venres se desenvolverán en diferentes facultades. “Temos actividades tan dispares como conferencias que abordan desde o impacto da intelixencia artificial nos labores creativos, aos procesos de invención de linguas, pasando polo deseño de carteis para o mundo audiovisual ou mesmo as conexións entre arqueoloxía e videoxogos e o mundo da moda e o deporte”, salientou Lantarón no acto inaugural desta Semana da Creatividade.
Dirixida, como lembrou Lantarón, a “dar visibilidade ao proxecto de especialización”, que afonda nas conexións da creatividade coa comunicación, o deseño, a creación artística ou a educación, na inauguración desta Semana da Creatividade participou tamén o vicepresidente da Deputación, Rafael Domínguez, quen lembrou que a institución provincial destina 55.000 euros ao impulso do proxecto de especialización do campus e destacou que esta programación traerá a Pontevedra “persoas expertas en temáticas moi variadas e interesantes”. Coa presenza tamén do concelleiro Alberto Oubiña, o acto completouse coa intervención da directora de área do Campus de Especialización Crea, Ana Belén Fernández Souto, quen lembrou que "todas son actividades abertas á sociedade”.
Coñecer filmes de diferentes xéneros, épocas e países, que permitan explorar as diferentes canles polas que a creatividade se fai patente no cinema, tanto a través de aspectos técnicos e formais como dos elementos narrativos ou da construción dos personaxes. Ese é o propósito do segundo ciclo de cinema Expediente Alquimia, promovido pola Vicerreitoría do campus no marco das actividades da Semana da Creatividade, que se celebrará entre o 22 e o 26 de abril. Patrocinado pola Deputación de Pontevedra, no marco das iniciativas para o impulso do proxecto de especialización Campus Crea, trátase dun ciclo aberto ao público e conformado por dez proxeccións na Casa das Campás, que terán lugar entre este xoves 4 de abril e o 14 de xuño.
Baixo o título de Expediente Alquimia (II), trátase dunha actividade que conta tamén coa colaboración do Instituto Francés do Cinema e do Goethe Institut alemán e que busca afondar en como a creatividade aflora no cinema a través dunha combinación de “coñecemento e imaxinación”, como sinala o seu coordinador, o codirector do festival Novos Cinemas Suso Novás. Con esa idea, entre os seus obxectivos figura tanto “a análise de arquetipos argumentais focalizados na creación”, como mostrar “exemplos da capacidade que ten o cinema de ser revelador cuns recursos mínimos”, a través de filmes que desenvolveron “aspectos estéticos e formais novidosos no seu momento”.
A Universidade de Vigo estreou 2024 lanzando a súa nova canle de TikTok, UVigoShow, que lonxe dunha finalidade informativa, ten un carácter eminentemente de entretemento e diversión. Coincidindo coa posta en marcha desta iniciativa, o Campus Crea decidiu centrar por primeira vez neste rede social o concurso que cada ano promove no marco das actividades da Semana da Creatividade. Dirixido á comunidade universitaria, este certame convida a responder “de maneira divertida e dinámica” á pregunta de “que é a creatividade para ti?” a través de vídeos de non máis de 60 segundos. “Cremos que pode ser unha forma interesante de chegar a máis público”, sinala Ana Belén Fernández Souto, directora de Área do Campus de Especialización Crea respecto dun concurso promovido coa colaboración da Deputación de Pontevedra e no que se outorgará un primeiro premio de 250 euros, xunto con dous accésit de 150 euros.
“O concurso enmárcase dentro da Semana da Creatividade e pretende tamén dar visibilidade ao proxecto do campus de especialización”, engade Fernández Souto do certame que Vicerreitoría e Campus Crea impulsan neste 2024 por primeira vez, tras promover previamente concursos de fotografía en Instagram. Desde este venres e ata o 15 de abril permanece aberta a inscrición neste certame, no que as e os participantes deberán subir os vídeos as súas contas de TikTok, incluíndo na descrición o texto @uvigoshow, así como o cancelo #ConcursoCampusCREA.